| Woord voor vandaag |
Dag: 352
Lezen: Mattheüs 1:18-25
Thema: God met ons!
Tekst voor vandaag: Mattheüs 1:23
HSV: [23] [1]Zie, de maagd zal zwanger worden en een Zoon baren, en u zult Hem de Naam Immanuel geven; vertaald betekent dat: God met ons.
NBV21: [23] ‘De maagd zal zwanger zijn en een zoon baren, en men zal Hem de naam Immanuel geven,’ wat in onze taal betekent: ‘God is met ons’.
BGT: [23] «Een jonge vrouw die nog maagd is, zal zwanger worden. Ze zal een zoon krijgen, en hij zal Immanuel genoemd worden.» De naam Immanuel betekent: God is bij ons.
Aantekening bij:
Mattheüs 1:23 de maagd. Het Griekse woord parthenos (‘maagd’) komt overeen met het Hebreeuws ‘almah’. In Jesaja 7:14 wordt dit woord gebruikt in de profetie over de maagdelijke geboorte van de komende Verlosser (zie aantekening bij Jesaja 7:14). Het Hebreeuws ‘almah (‘maagd’) of ‘meisje’) wijst meestal op een ongetrouwde vrouw die nog maagd is (bv. Genesis 22:43; Exodus 2:8; Psalm 68:26). De profetie in Jesaja 7:14 (vanwege de dreigende aanval op Juda in de tijd van Jesaja; zie aantekening bij Jesaja 7:10-17) wijst op Gods blijvende belofte voor Davids geslacht. Zo beschrijft Mattheüs de maagdelijke geboorte van Jezus als de wonderbaarlijke vervulling van Gods belofte. Dit bevestigt verder de belofte dat Immanuel (God met ons) altijd bij Zijn discipelen zal zijn, om hen in hun opdracht – ‘onderwijs al de volken’ – te versterken. Jezus bevestigt dit ook in Zijn laatste woorden van het Mattheüsevangelie: ‘En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld’ (vgl. Mattheüs 28:20).
Aantekening bij Jesaja 7:14 > de Heere zelf. Omdat de aardse koning niet op het aanbod (vers 12) ingaat, neemt de hemelse Koning weer het initiatief (vgl. vers 17). Net als Achaz zal ook zijn zoon en opvolger Hizkia twee tekenen krijgen (zie Jesaja 37:30; 38:7).
Er wordt wel gezegd dat het Hebreeuwse woord ‘alma, dat vertaald is als maagd, gewoonlijk ‘jonge vrouw’ betekent, maar in feite betekent het specifiek ‘meisje’: een ongetrouwde en seksueel reine jonge vrouw, die als zodanig maagdelijkheid als kenmerk heeft (zie Genesis 24:16; Exodus 2:8). Dus de vertalers van de LXX, die in deze tekst 200 jaar voor de geboorte van Jezus ‘alma met parthenos (een specifieke uitdrukking voor ‘maagd’) hebben vertaald, hebben de bedoeling van het Hebreeuwse woord goed opgevat. Als Mattheüs deze profetie dan ook op de maagdelijke geboorte van Jezus betrekt (zie Mattheüs 1:23), is dit in overeenstemming met het correcte begrip van parthenos in de LXX en bij andere Griekse schrijvers.
Jesaja profeteert verder dat ‘de maagd degene is die Hem de naam Immanuel zal geven. In het Oude Testament is het vaak de moeder die haar kind een naam geeft (bv. de namen van de aartsvaders in Genesis 29:31-30:24; zie echter Genesis 35:18; ook Richteren 13:24; 1 Samuël 1:20), al kunnen ook andere vrouwen (vgl. Ruth 4:17) of zelfs de vader (genesis 16:15; Richteren 8:31) daarbij een rol spelen. Dat betekenis van de naam Immanuel (‘God met ons’) is de boodschap van het teken. Die is zo belangrijk, dat Mattheüs de naam voor zijn lezers vertaalt (Mattheüs1:23). Immanuel wordt ij Jesaja 8:8 zelf aangesproken (‘uw land innemen, Immanuel!’); in Jesaja 8:10 is de naam een volzin (‘Want God is met ons’). Dat Got ‘met’ iemand of ‘met’ een volk is, wil zeggen dat Hij hen leidt en helpt om hun roeping te volvoeren (Genesis 21:22; Exodus 3:12; Deuteronomium 2:7; Jozua 1:5; Psalm 46:8; Jesaja 41:10). Dit was dus een duidelijke boodschap voor de angstige Achas of voor het falende huis van David.
Christelijke exegese volgt Mattheüs in het toepassen van dit vers op de geboorte van Jezus. Nu heeft het teken volgens Jesaja’s eigen tijd. Daarom rijzen in dit verband enkele vragen: Tot wiens gezin behoorde die maagd, en was zij nu getrouwd of niet? Wat is precieze betekenis van de naam van het Kind? Heeft het Kind echt Emanuël geheten, of is dit eigenlijk een titel? En de hoofdvraag is wel: Is de profetie van het teken vervuld in Jesaja’s tijd, of heeft die (ook toen al) uitsluitend betrekking gehad op een volledige vervulling in de toekomst? Deze vraag is door christenen beantwoord op één van de twee volgende manieren.
Sommigen geloven dat het teken maar één vervulling kent: d.w.z. het teken wijst uitsluitend en alleen op de geboorte van Jezus als de Messias. Zij accentueren het begrip ‘maagd’ als de enige betekenis van ‘alma, waarmee een vervulling van de profetie vóór de geboorte van Jezus wordt uitgesloten. Zij zien in ’Immanuel’ hier en in Jesaja 8:8 eerder een titel dan een eigennaam. In deze visie toont het onderscheid tussen ‘Zoon’ (Hebreuws ben, Jesaja 7:14) en ‘jongen’ (Hebreeuws na’ar, Jesaja 7:16) aan dat er verschil is tussen enerzijds het Kind van de wonderbare geboorte en anderzijds een jongen die niet in verband staat met Gods belofte. Deze visie heeft als gevolg dat een verwijzing naar Jesaja’s tijd (vers 16-17) losstaat van de vervulling van de belofte van de vervulling van de wonderbaarlijk geboren Zoon in de toekomst (ver 14). Volgens de interpretatie heeft de voorzegging van de maagdelijke geboorte in vers 14 dan ook uitsluitend betrekking op een feit in de toekomst, en vormt Mattheüs toepassing van deze profetie op Jezus (Mattheüs 1:20-23) het geïnspireerde Goddelijke getuigenis dat dit feit de unieke vervulling van Jesaja’s profetie is. Bij deze interpretatie is het teken gegeven aan ‘het huis van David’, waarmee God Zijn belofte bevestigt om Davids koningshuis in stand te houden (overeenkomstig de beloften in 2 Samuël 7:12-16) teneinde Israëls opdracht tot zijn glorierijke vervulling te leiden (Jesaja 9:5-6; 11:1-10) Om dit te volvoeren zou God alle middelen gebruiken, zelfs een wonder. En deze belofte vormt dan Gods afwijzende reactie op Achaz’ ongelovig hopen op aardse hulp.
Exegeten volgens wie dit teken meer direct voor Achaz en zijn tijd is bedoeld, zeggen gewoonlijk dat Jesaja’s profetie een dubbele vervulling heeft gekregen: eenmaal onmiddellijk in Jesaja’s tijd en eenmaal op langere termijn bij de geboorte van de Messias. Volgens hen ligt het voor de hand dat de naam “Immanuel’ een dubbele betekenis heeft, omdat in hetzelfde verband twee andere ‘zonen’ ook een symbolische rol vervullen (vgl. Jesaja 7:3; 8:3-4). Zij voeren ook aan dat Jesaja zelf het teken van Jesaja 7:16-17 rechtstreeks op Achaz’ eigen tij betrekt. Deze opvatting van de tekst doet geen afbreuk aan Mattheüs’ bevestiging van de bovennatuurlijke ontvangenis en maagdelijke geboorte van Jezus (vgl. Lukas 1:34-35). Maar ook als de profetie een onmiddellijke vervulling in de tijd van Achaz inhoudt, kan die niet volledig zij vervuld door de geboorte van iemand zoals Maher Sjahal Chalal Baz (Jesaja 8:1, 3) of zoals wel wordt gedacht, door de geboorte van Hizkia, aangezien Jesaja 9:5 de geboorte voorzegt van een met de Naam ‘Wonderlijk, Raadsman, Sterke God, Eeuwige Vader, Vredevorst’. En zo’n Naam past alleen maar bij de Messias uit het huis van David. Dus volgens deze interpretatie voorzegt de profetie van Jesaja 7:14 de geboorte van Immanuel, en is die ten dele vervuld in Jesaja’s tijd, maar geheel en definitief in Jezus Christus.
Gelovige exegeten zijn aan beide zijden van de tafel te vinden. Daarom moet men niet de waarheden vergeten die allen onderschrijven: de profeet spreekt namens God met gezag. Achaz en zijn huis liggen onder het oordeel, het profetisch teken raakt onmiddellijk het falen in de tijd van Achaz; de vervulling van de profetie vindt plaats door rechtstreeks Goddelijk ingrijpen in de menselijke geschiedenis; en het teken wordt uiteindelijk vervuld in de maagdelijke geboorte van de Messias Jezus. Die letterlijk ‘God met ons’ is.
Aantekening bij Jesaja 7:10-17 > Uitgangspunt van Hoofdstuk 7 is dat Achaz en de Heere (sprekend via Jesaja) een fundamenteel verschillende kijk hebben op de dreiging van de coalitie Syrië/Efraïm. Al is Achaz erfgenaam van Davids troon, zijn geloof (vers 9) richt zich op de koning van Assyrië. Hij geeft hem tempelgoud met het verzoek Syrië aan te vallen (2 Koningen 16:1-9). Zo verwacht hij zijn redding van menselijke krachten en niet van God. Jesaja roept Achaz en heel Jeruzalem nog op te vertrouwen op een heel wat betrouwbaarder bondgenoot; ‘de Heere Zelf’ (Jesaja 7:14). God nodigt Achaz zelfs uit een geloofsversterkend teken te vragen (vers 11), maar schijnheilig wijst Achaz dat aanbod van de hand (vers 12; vgl. Deuteronomoium6:16). Jesaja verwijt het ‘huis van David’ God te vermoeien, maar biedt hun (‘u’, meervoud) ook een teken aan van de Heere Zelf (Jesaja 7:14). Dat teken is de vermaarde aankondiging van de geboorte van een Zoon uit een maagd, Wiens naam Immanuel zal zijn*. Het leven van dit Kind moet het teken zijn dat de waarheid bevestigt van het profetisch woord dat de Heere … over u (enkelvoud: Achaz), over uw volk en over het huis van uw vader (het ‘huis van David, vgl. vers 13) zal doen komen. Een christelijke interpretatie van deze tekst moet recht doen aan de bedoeling van Jesaja’s uitspraak (1) zoals die in eerste instantie aan Achaz is gericht, (2) maar ook zoals die door Mattheüs wordt toegepast op de geboorte van de Messias Jezus (Mattheüs 1:21-23).
Korte overdenking
De Heere sprak in het verleden altijd door profeten tot de mensen, maar Mattheüs spreekt over de engel die tot de mensen spreekt. Toen Jozef hoorde dat zijn aanstaand vrouw zwanger was, wilde hij haar in stilte verlaten omdat hij haar niet in het openbaar tot schande wilde maken. Hij wist toen nog niet dat Maria hem niet ontrouw was geweest. Maar nadat een engel hem in een droom was verschenen en hem uit heeft gelegd hoe Maria zwanger was geworden. Nam hij Maria bij zich als zijn vrouw. Jozef nam de taak als vader, voor de buiten wereld, op zich. Jozef kon letterlijk zeggen ‘God is met ons’. Ook wij kunnen het zeggen als wij in Jezus geloven, wan dan mogen we weten dat de Heilige Geest in ons woont. Wat een mooie belofte is dat.
Uit de mannen Bijbel
Relatie op de proef gesteld Mattheüs 1:18-25
Mattheüs beschrijft de geboorte van Christus niet heel uitgebreid. Wel geeft hij heel wat aandacht aan de rol van Jozef. We lezen hier niets over een gesprek tussen Jozef en Maria over de zwangerschap. Wat betekent het voor een man om te ontdekken dat zijn verloofde zwanger is, en hij niet de vader kan zijn? Emotioneel onvoorstelbaar veel. En wettelijk ook veel, want verloving staat in Israël voor de wet gelijk met getrouwd zijn. Een rechtvaardige man als Jozef kan dan ook alleen maar een scheidbrief geven. Dat wil hij ook doen, zij het in stilte om Maria zo veel mogelijk te sparen.
In deze heel bijzondere situatie geeft God Zelf Jozef advies. De engel vertelt Jozef in een droom wat hij moet doen.
Hoeveel relaties worden op dit moment zwaar op de proef gesteld? Hoe moet je handelen als je ervan overtuigd bent dat je partner je heel slecht heet behandeld? Hoewel God ook ons wijsheid in een droom kan geven, is dat niet zonder meer te verwachten. Maar Hij wil ons wel wijsheid geven, ook in relatieproblemen. Blijf Hem in zo’n situatie aanhoudend vragen om leiding en wijsheid!
Uit de vrouwen Bijbel
Wederzijds respect Mattheüs 1:19, 25
Ongetwijfeld heeft Jozef veel vragen, maar toch mag niemand slecht denken over zijn Maria! Indrukwekkend is zijn trouw aan haar. Hij besluit om stilletjes weg te gaan, zodat iedereen denkt dat hij haar in de steek heeft gelaten. Maar daar steekt God een stokje voor. ‘Jozef, trouw met Maria, jullie horen bij elkaar.’ Wat bijzonder om te lezen hoe resoectvol Jozef met Maria leeft tot na Jezus geboorte. Het zal Maria verwonderd hebben, en dat doet het ons nog steeds.
[1] Jesaja 7:[14] Daarom zal de Heere Zelf u een teken geven: Zie, de maagd zal zwanger worden. Zij zal een Zoon baren en Hem de naam Immanuel geven.
